
Ogólnopolska Kampania
„Dzieciństwo bez przemocy”

6 października – 19 listopada 2025
W Fundacji Autism Team codziennie z uwagą wsłuchujemy się w głos młodych osób w spektrum autyzmu, które szczególnie często doświadczają różnych form przemocy. Nie zawsze jest ona dostrzegana przez otoczenie, bo przemoc to też brak zrozumienia, wykluczenie z grupy rówieśniczej, przezwiska, wyśmiewanie wyglądu czy odmiennych poglądów, niszczenie czyjejś własności i wiele innych pozornie błahych spraw.
Zdajemy sobie sprawę, że podobne doświadczenia nie są obce również młodzieży neurotypowej. Według „Diagnozy przemocy wobec dzieci w Polsce 2023” przygotowanej przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę:
- 79% dzieci i nastolatków w wieku 11-17 lat doświadczyło przemocy lub zaniedbania przynajmniej raz w życiu,
- 66% przemocy ze strony rówieśników,
- 32% przemocy od bliskiej osoby dorosłej,
- 23% zaniedbania emocjonalnego.
Każde dziecko i każda młoda osoba zasługują na bezpieczne, wspierające środowisko, w którym mogą się rozwijać, uczyć i być sobą. Jakakolwiek przemoc – fizyczna, psychiczna, emocjonalna czy systemowa – niszczy zaufanie, poczucie własnej wartości i zdrowie psychiczne młodych ludzi.
Dlatego bez wahania włączamy się w coroczną ogólnopolską kampanię „Dzieciństwo bez Przemocy” Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę i Krajowej Koalicji na Rzecz Ochrony Dzieci i mówimy jasno:
- Dzieciństwo bez przemocy, to dorosłość bez lęku.
- Wychowanie bez przemocy to fundament zdrowego społeczeństwa.
- Szkoła przyjazna dla neuroróżnorodności to szkoła wolna od przemocy.
- Każdy z nas ma wpływ — edukuj, wspieraj i reaguj.

Przy okazji wsparcia przez naszą społeczność głośnej na całą Polskę kampanii pod hasłem „Dzieciństwo bez Przemocy” Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę oraz Krajowej Koalicji na rzecz Ochrony Dzieci, chcemy przypomnieć naszą kampanię społeczną z okazji 2 kwietnia – Światowego Dnia Świadomości Autyzmu z 2020 roku.
„Dzieciństwo bez przemocy, dorosłość bez lęku” była pierwszą znacząca kampanią zainicjowaną przez grono samorzecznicze powołanego do życia zaledwie kilka miesięcy wcześniej Klubu Świadomej Młodzieży. Choć jeszcze wtedy nasz przekaz nie niósł się tak szerokim echem jak dziś, to kampania była ważnym krokiem w stronę wzrostu świadomości osób samorzeczniczych – o tym, że ich głos ma moc i sprawczość, a także całego otoczenia -pokazując osoby w spektrum jako świadome swoich praw i zdolne o nie zawalczyć. Kampania dla wielu samorzeczniczek i samorzeczników była pierwszą okazją do samodzielnej wypowiedzi na forum publicznym i podzielenia się swoimi doświadczeniami , a także możliwością wyrażenia sprzeciwu wobec przemocowych praktyk, z jakimi spotykali się chociażby w szkole ze względu na swoje odmienności.
Celem kampanii „Dzieciństwo bez przemocy, dorosłość bez lęku” było zwrócenie uwagi na problem narastającej przemocy wobec dzieci w spektrum autyzmu oraz jej długofalowe konsekwencje w dorosłym życiu. Opowiedziane historie obalały stereotypowy wizerunek osoby w spektrum autyzmu, zwracając uwagę m.in. na fakt, iż agresywne zachowania u osób w spektrum wynikają przede wszystkim z niezaspokojenia podstawowych potrzeb i braku chęci zrozumienia przez otoczenie, a także są formą odpowiedzi na dyskryminację

Dlaczego nasza organizacja postanowiła wesprzeć tę inicjatywę napisaliśmy już niejeden „poemat”. Dziś, w ostatnim dniu kampanii, a zarazem Międzynarodowym Dniu Przeciwdziałania Przemocy wobec Dzieci, przyszła pora na podsumowanie.
Poznając tegoroczną odsłonę kampanii na spotkaniu w dniu 10 września, byliśmy pewni, że nie może w niej zabraknąć naszego głosu – głosu samorzeczników w spektrum autyzmu, którzy jak mało kto znają temat przemocy wobec dzieci. Dla wielu z nas to doświadczanie jest mrocznym cieniem rzutującym na okres naszego dzieciństwa, a co za tym idzie motywacją do podniesienia głowy i mówienia głośno, że nie godzimy się na taki stan rzeczy.
Uważam, że przez sześć tygodni zrobiliśmy całkiem sporo, żeby przekaz kampanii – ujęty w haśle: „Dobre dzieciństwo daje dziecku moc! Przemoc odbiera dziecku moc! Pomoc przywraca dziecku moc! Wspieraj dzieciństwo mocy bez przemocy” – poniósł się w świat. Od pierwszego dnia publikowaliśmy pełne refleksji posty, do których tworzyliśmy własne grafiki i pisaliśmy teksty wzbogacając przesłanie kampanii swoimi doświadczeniami i przemyśleniami. Jako inicjatywę edukacyjną będącą częścią kampanii, włączyliśmy nawet jedno z ważniejszych dla nas wydarzeń, jakim była „I Ogólnopolska Konferencja Samorzecznicza »Inkluzja NIE Iluzja – Partycypacja. Obywatelskość. Samostanowienie«”, która odbyła się 25 października 2025 r. w Kutnie. A teraz na sam koniec pora dodać przysłowiową wisienkę na torcie naszego wkładu w kampanię – krótki, ale dający do myślenia spot. Zachęcamy do obejrzenia i udostępniania!
[ Piotr Bartoszewicz ]











