Fundacja Autism Team przekazała do Ministerstwa Edukacji Narodowej stanowisko dotyczące projektu rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie typów szkół i placówek, w których nie tworzy się samorządu uczniowskiego (nr z wykazu 132), znoszącego wyłączenia uniemożliwiające tworzenie samorządów uczniowskich w części szkół i placówek specjalnych.

Projektowane zmiany oceniamy pozytywnie. Oznaczają one odejście od rozwiązania, które przez wiele lat wyłączało część uczniów i uczennic z możliwości korzystania z podstawowej formy reprezentacji przewidzianej w polskim systemie oświaty.

Postulat podnoszony od lat

Od kilku lat w ramach corocznej kampanii społecznej „Szkoła przyjazna dla neuroróżnorodności. Szkoła przyjazna dla każdego człowieka”, inicjowanej przez samorzeczniczki i samorzeczników zrzeszonych w Klubie Świadomej Młodzieży Fundacji Autism Team zwracaliśmy uwagę na potrzebę zapewnienia uczniom szkół i placówek specjalnych prawa do współdecydowania o sprawach, które ich dotyczą. Temat ten był przez nas podnoszony podczas konsultacji publicznych do zawetowanego przez Prezydenta RP projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty i niektórych ustaw (UD222), spotkań z przedstawicielami Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz prac różnych gremiów dialogu obywatelskiego i młodzieżowego.

Uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (tzw. ustawy o prawach i obowiązkach ucznia UD222)

Samorząd Uczniowski to nie formalność

W naszej ocenie samorząd uczniowski nie jest wyłącznie elementem organizacji życia szkoły. Stanowi również ważny mechanizm umożliwiający uczniom wyrażanie opinii, zgłaszanie potrzeb oraz aktywne uczestnictwo w życiu społeczności szkolnej. To także przestrzeń rozwijania kompetencji społecznych, obywatelskich i komunikacyjnych.

Szczególne znaczenie projektowanej zmiany polega na objęciu prawem do samorządności uczniowskiej grup uczniów, które przez lata pozostawały poza podstawowymi mechanizmami reprezentacji funkcjonującymi w systemie oświaty. Jest to ważny krok w kierunku wzmacniania podmiotowości uczniów oraz realizacji ich prawa do uczestniczenia w sprawach, które bezpośrednio ich dotyczą.

Dostępność i wdrożenie rozwiązań

W przekazanym stanowisku zwróciliśmy również uwagę na kwestie związane z wdrażaniem nowych rozwiązań. Wskazaliśmy na potrzebę wspierania szkół i placówek, upowszechniania dobrych praktyk oraz zapewnienia dostępności samorządów uczniowskich dla uczniów korzystających z komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC), a także innych form wsparcia komunikacyjnego.

Podkreśliliśmy również znaczenie monitorowania skutków nowych przepisów i uwzględniania doświadczeń samych uczniów podczas ich ewaluacji. Trudno bowiem budować kulturę współdecydowania bez wysłuchania głosu osób, których dotyczy wprowadzana zmiana.

Krok w stronę bardziej podmiotowej polskiej szkoły

Cieszy nas, że postulaty zgłaszane przez młodych ludzi, środowiska samorzecznicze, organizacje społeczne oraz instytucje działające na rzecz praw dziecka znajdują odzwierciedlenie w projektowanych rozwiązaniach.

Przyjęcie projektowanego rozporządzenia będzie ważnym krokiem w kierunku budowania szkoły bardziej dostępnej, podmiotowej i otwartej na głos wszystkich uczniów.